GRUB (Grand Unified Bootloader) predstavlja jedan od najvažnijih komponenti Linux sistema. Njegova uloga je da omogući pokretanje operativnog sistema tako što učitava Linux kernel i prosljeđuje mu potrebne parametre. U slučaju problema sa pokretanjem sistema, Linux administratori često moraju raditi sa GRUB konfiguracijom, ponovo instalirati bootloader ili promijeniti boot opcije. U nastavku donosimo 20 praktičnih GRUB komandi koje svaki Linux administrator treba znati.
Linux kernel podržava modularnu arhitekturu, što znači da se funkcionalnosti sistema mogu proširivati putem kernel modula. Kernel moduli omogućavaju dinamičko učitavanje podrške za hardver, mrežne uređaje, datotečne sisteme i druge komponente bez potrebe za ponovnim pokretanjem sistema. Administratori često koriste alate za pregled, učitavanje i uklanjanje kernel modula prilikom instalacije drivera, dijagnostike hardvera ili rješavanja sistemskih problema. U nastavku donosimo 20 praktičnih Linux komandi za upravljanje kernel modulima.
Administracija korisničkih naloga predstavlja jedan od osnovnih zadataka Linux sistem administratora. Upravljanje korisnicima uključuje kreiranje naloga, dodjelu privilegija, upravljanje grupama, promjenu lozinki i kontrolu pristupa sistemu. Linux nudi veliki broj alata koji omogućavaju administratorima efikasno upravljanje korisničkim nalozima. U nastavku donosimo 20 praktičnih komandi koje se često koriste u administraciji korisnika i grupa.
Linux sistem administratori često moraju brzo dobiti informacije o hardveru, kernelu, procesoru, memoriji, diskovima i drugim komponentama sistema. Linux nudi veliki broj alata koji omogućavaju detaljan pregled sistemskih informacija direktno iz terminala. U nastavku donosimo 30 praktičnih Linux komandi za pregled sistemskih informacija koje bi svaki administrator trebao poznavati.
Upravljanje softverskim paketima predstavlja jedan od osnovnih zadataka Linux sistem administratora. Instalacija, ažuriranje, uklanjanje i provjera softvera vrši se putem paket menadžera, koji automatizuju upravljanje aplikacijama i njihovim zavisnostima. U Linux svijetu postoji više paket menadžera, a najpoznatiji su:
Administracija diskova i datotečnih sistema predstavlja jedan od ključnih zadataka Linux sistem administratora. Svaki server ili radna stanica oslanja se na pravilno konfigurirane diskove, particije i filesysteme kako bi sistem radio stabilno i sigurno. Linux nudi veliki broj alata za pregled diskova, kreiranje particija, montiranje datotečnih sistema, provjeru kapaciteta i održavanje filesystema. U nastavku donosimo 30 praktičnih Linux komandi koje svaki sistem administrator treba poznavati prilikom rada sa diskovima, particijama i filesystemima.
U Linux-u kontrola pristupa datotekama i direktorijima predstavlja jednu od najvažnijih sigurnosnih funkcija. Svaka datoteka ima definisane permisije (dozvole) i vlasništvo, koji određuju ko može čitati, pisati ili izvršavati određeni sadržaj. Linux administratori često koriste različite alate kako bi upravljali dozvolama, vlasnicima datoteka i naprednim sigurnosnim postavkama poput SUID, SGID i Sticky bit atributa. U nastavku donosimo 25 praktičnih komandi koje se koriste za upravljanje permisijama i vlasništvom datoteka.
