Linux sistem administratori često moraju brzo dobiti informacije o hardveru, kernelu, procesoru, memoriji, diskovima i drugim komponentama sistema. Linux nudi veliki broj alata koji omogućavaju detaljan pregled sistemskih informacija direktno iz terminala. U nastavku donosimo 30 praktičnih Linux komandi za pregled sistemskih informacija koje bi svaki administrator trebao poznavati.
1. Informacije o kernelu
Primjer komande sa sintaksom:
$uname -r
Prikazuje verziju Linux kernela
2. Sve informacije o sistemu
Primjer komande sa sintaksom:
$uname -a
Prikazuje kernel, arhitekturu, hostname.
3. Informacije o operativnom sistemu
Primjer komande sa sintaksom:
$cat /etc/os-release Prikazuje naziv distribucije i verziju sistema.
4. Naziv hosta
Primjer komande sa sintaksom: $hostname Prikazuje ime sistema na mreži
5. Detaljne informacije o hostu
Primjer komande sa sintaksom: $hostnamectl Prikazuje sistemske informacije uključujući arhitekturu i kernel.
6. Informacije o procesoru
Primjer komande sa sintaksom:
$lscpu
Prikazuje detalje o CPU
7. CPU informacije iz /proc
Primjer komande sa sintaksom:
$cat /proc/cpuinfo
Prikazuje detaljne informacije o procesoru.
8. Praćenje CPU aktivnosti
Primjer komande sa sintaksom:
$mpstat
Prikazuje statistiku korištenja CPU-a.
9. Pregled RAM memorije
Primjer komande sa sintaksom:
$free -h
Prikazuje količinu slobodne i korištene memorije.
10. Informacije o memoriji
Primjer komande sa sintaksom:
$cat /proc/meminfo
Prikazuje detaljne informacije o RAM-u
11. Pregled memorijskih modula
Primjer komande sa sintaksom:
$lsmem
Prikazuje raspored memorijskih blokova
12. Pregled diskova
Primjer komande sa sintaksom:
$lsblk
Prikazuje diskove I particije
13. Iskorištenost diskova
Primjer komande sa sintaksom:
$df -h
Prikazuje slobodan prostor na diskovima
14. Veličina direktorija
Primjer komande sa sintaksom:
$df -sh /home
Prikazuje veličinu direktorija /home
15. Informacije o blok uređajima
Primjer komande sa sintaksom:
$blkid
Prikazuje UUID i tip filesistema.
16. Pregled PCI uređaja
Primjer komande sa sintaksom:
$lspci
Prikazuje PCI uređaje poput grafičke, mrežne i audio kartice.
17. Pregled USB uređaja
Primjer komande sa sintaksom:
$lsusb
Prikazuje USB uređaje
18. Informacije o hardweru
Primjer komande sa sintaksom:
$lshw
Prikazuje detaljan pregled hardwera.
19. Pregled DMI informacija
Primjer komande sa sintaksom:
$dmidecode
Prikazuje informacije o BIOS-u.
20. Uptime sistema
Primjer komande sa sintaksom:
$uptime
Prikazuje koliko dugo je distribucija aktivna.
21. Pregled opterećenja sistema
Primjer komande sa sintaksom:
$top
Prikazuje procese i opterećenje sistema.
22. Napredni pregled procesa
Primjer komande sa sintaksom:
$htop
Interaktivni pregled procesa
23. Statistika sistema
Primjer komande sa sintaksom:
$vmstat
Prikazuje statistiku memorije i CPU-a
24. Učitani kernel moduli
Primjer komande sa sintaksom:
$lsmod
Prikazuje sve učitane kernel module.
25. Kernel logovi
Primjer komande sa sintaksom:
$dmesg | less
Prikazuje kernel logove
26. Montirani filesystemi
Primjer komande sa sintaksom:
$mount
Prikazuje montirane filesisteme
27. Pregled fstab konfiguracije
Primjer komande sa sintaksom:
$cat /etc/fstab
Prikazuje konfiguraciju automatskog montiranja diskova.
28. Pregled korisnika sistema
Primjer komande sa sintaksom:
$who
Prikazuje trenutno prijavljene korisnike.
29. Informacije o trenutnom korisniku
Primjer komande sa sintaksom:
$whoami
Prikazuje aktivnog korisnika.
30. Informacije o arhitekturi sistema
Primjer komande sa sintaksom:
$arcs
Prikazuje arhitekturu sistema (npr. X86_64).
✅ Zaključak
Linux nudi veliki broj alata za pregled sistemskih informacija koji administratorima omogućavaju brzu dijagnostiku sistema i analizu hardverskih resursa. Komande poput uname, lscpu, free, lsblk, top i dmidecode spadaju među najvažnije alate koje bi svaki Linux administrator trebao poznavati. Redovno korištenje ovih komandi omogućava administratorima bolje razumijevanje sistema i lakše rješavanje potencijalnih problema.
Nema komentara:
Objavi komentar